De reis naar een modern en dynamisch onderhoudsplatform

“We begonnen vanaf een blanco vel. Juist daardoor konden we het meteen goed doen.” Naures Al-Rufaye, GIS-coördinator bij Mourik Infra, kijkt met trots terug op de reis die de organisatie heeft afgelegd. Samen met Esri Nederland en Ultimo werd een volledig geïntegreerd onderhouds- en informatiesysteem opgebouwd. Het fundament? Het geografisch informatiesysteem ArcGIS, gekoppeld aan het Enterprise Asset Managementsysteem van Ultimo.

Mourik Infra besloot in 2017 om zich te richten op onderhoudswerkzaamheden na het winnen van een contract van Rijkswaterstaat. Al direct bij aanvang betekende dit veel papierwerk en rapportage in Excel-sheets. Naures beschrijft drie uitdagingen die opgelost moesten worden:

1. Digitaliseren van onderhoud en registratie

Om alle werkzaamheden en bijbehorende assets efficiënt te beheren, moest papierwerk worden vervangen door digitale processen.

2. Grip krijgen op een dynamisch areaal

Het werkgebied van Rijkswaterstaat omvat honderden kilometers snelwegen, groenstroken, waterafvoeren en kunstwerken. Elk areaal verandert continu: bomen worden gesnoeid of gekapt, wegen opnieuw geasfalteerd of verkeerssituaties aangepast. Een extra uitdaging? Ook andere marktpartijen brengen veranderingen aan.

3. Omgaan met verschillende beheerstrategieën

Elk object vereist een unieke onderhoudsaanpak. Een brug moet bijvoorbeeld tot een specifieke datum blijven functioneren en een wegdeel heeft, afhankelijk van het gebruik, periodiek een nieuwe laag asfalt nodig. Een datagedreven aanpak was daarom noodzakelijk.

Naures: “Onze reis begon met de noodzaak om onderhoudsdata niet alleen vast te leggen, maar daadwerkelijk te benutten. We zochten een systeem waarmee onze buitendienst locatiegegevens en inspectiedata direct in het veld kon registreren én terug kon koppelen naar de organisatie. Vanuit mijn ervaring met de GIS-technologie van Esri wist ik dat ArcGIS ons niet alleen de ruimtelijke grip kon bieden die we nodig hadden, maar ook de flexibiliteit om het systeem af te stemmen op onze werkwijze. Die combinatie van kracht, schaalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid gaf ons het vertrouwen om hierop verder te bouwen.”

ArcGIS werd dan ook niet zomaar gekozen als GIS-platform; “het bood ons de mogelijkheid om ruimtelijke data integraal onderdeel te maken van het onderhoudsproces. Dankzij de mobiele toegankelijkheid via smartphones en iPad’s konden we voor het eerst locatiegegevens, inspectiedata en meldingen direct vanuit het veld verzamelen en analyseren. Dat was voor ons een essentiële stap richting datagedreven onderhoud.”

Een concreet voorbeeld is de HWA-put (hemelwaterafvoer). Naures zegt daar het volgende over: “De locatie van zo’n put heeft directe invloed op de onderhoudsbehoefte. Een put op een laaggelegen punt of onder een brug is bijvoorbeeld gevoeliger voor verstopping en vaak minder goed bereikbaar. Dankzij ArcGIS brengen we dit soort factoren nauwkeurig in kaart. Door meldingen, inspectiedata en kaartlagen te combineren, krijgen we inzicht in de werkelijke onderhoudslast per locatie en kunnen we gerichter en efficiënter plannen.”

Na verloop van tijd groeide bij Mourik de ambitie om verder te gaan dan alleen het registreren van onderhoud. De wens ontstond om onderhoud ook strategisch te kunnen plannen, onderbouwd met data. “ArcGIS gaf ons het benodigde locatie-inzicht, maar voor gestructureerde planning, onderhoudsstrategieën en rapportages was een aanvullende laag nodig.”

“We wilden data eenmalig inzamelen, maar meervoudig kunnen gebruiken,” legt Naures uit. “Bijvoorbeeld zodat de afdeling Contractbeheer direct over de juiste gegevens beschikt wanneer Rijkswaterstaat vragen stelt. Dat vraagt om een systeem waarin processen en data samenkomen.”

Zo kwam Ultimo in beeld als Enterprise Asset Managementsysteem dat naadloos kon integreren met onze GIS-omgeving — en tegelijk invulling kon geven aan onze eigen ambitie om te werken volgens de principes van ISO 55001.

Naures Al-Rufaye, GIS-coördinator bij Mourik Infra

Integratiemogelijkheden en flexibiliteit waren doorslaggevend. Naures: “We wisten dat Ultimo marktleider is in onderhoudsplanning. Een afwijking aan een asset kunnen we automatisch naar Rijkswaterstaat sturen, omdat ook zij met Ultimo werken. Daarnaast wilden we details kunnen vastleggen op bouwdeelniveau. Denk aan een brug: die bestaat uit talloze onderdelen zoals bewegingsdelen, hemelwaterafvoer en het wegdek. Dat leggen we nu tot in detail vast. Met als resultaat dat benodigde onderdelen efficiënt en op tijd geleverd kunnen worden.”

Ook specifieke processen zijn geautomatiseerd. Een treffend voorbeeld is de melding van aangereden dieren. Mourik is verplicht dit door te geven aan de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). Voorheen was dat een handmatig en foutgevoelig proces. Nu is er een automatische koppeling: zodra een melding binnenkomt, kan de ecoloog deze verifiëren. Vervolgens wordt de data via een API automatisch doorgestuurd naar de NDFF. Het geeft aan hoe precisie en integratie leiden tot slim en efficiënt beheer.

Naures benadrukt dat de samenwerking met Esri en Ultimo de silo’s tussen afdelingen heeft doorbroken. “Omgevingsmanagement, Technisch Management en Contractbeheer werken nu in één systeem. We weten precies wie waarvoor verantwoordelijk is, zelfs als het externe partijen betreft.”

Samengevatte resultaten:

• Eén centrale bron van waarheid
  Alle data over assets, werkzaamheden en planning zijn geïntegreerd in één systeem, waarin werkzaamheden van zowel interne als externe partijen bijeenkomen.
• Verbeterde kwaliteit van onderhoud
  Door locatiegerichte dataregistratie is het mogelijk onderhoud gerichter en consistenter uit te voeren.
• Meer voorspelbaarheid en grip
  Strategisch onderhoud op basis van data is mogelijk geworden.
• Voldoen aan ISO 55001
  Mourik kan aantonen dat het werkt volgens internationale normen voor assetmanagement.
• Slimme automatisering van specialistische processen
  Zoals de automatische melding van faunaslachtoffers aan de NDFF via een API.

Mourik Infra heeft in korte tijd een platform opgebouwd waarin alle onderhoudsprocessen van registratie tot strategisch beheer met elkaar verbonden zijn. Dankzij de integratie van ArcGIS en Ultimo is het niet alleen mogelijk om werkzaamheden vast te leggen, maar ook om patronen te herkennen, onderhoud preventief uit te voeren en te sturen op data in plaats van aannames.

“De volgende stap ligt in het slim benutten van technologieën zoals AI en voorspellende modellen, waarmee we nog beter kunnen anticiperen op toekomstige onderhoudsbehoeften. Maar wat echt het verschil maakt, is dat we data maar één keer hoeven te verzamelen, en het daarna breed kunnen inzetten: van uitvoering tot rapportage aan de opdrachtgever. Dit platform groeit mee met onze ambities. Want in een omgeving waar het areaal en de eisen voortdurend veranderen, is flexibiliteit niet alleen een voordeel maar een voorwaarde”, sluit Naures af.