Ondergrondse assets sneller digitaal inmeten met BreadCrumb-applicatie

Om de energietransitie mogelijk te maken, moet het energienet worden verzwaard en uitgebreid. Hiervoor moet de komende jaren een derde van de straten in Nederland open. Er is echter al jaren een tekort aan mensen om dit werk uit te voeren, terwijl de hoeveelheid werk groter wordt en sneller gedaan moet worden. Netbeheerders staan daarmee voor een enorme opgave. Procesoptimalisatie is dan ook essentieel. Voor het snel en correct inmeten van ondergrondse assets ontwikkelden Siers Infraconsult en Net4s BreadCrumb, een op het ArcGIS-platform gebaseerde applicatie. Hiermee is een belangrijk onderdeel van het kabels- en leidingenproces een stuk eenvoudiger geworden.

Mechiel van Manen is Operationeel Manager bij Siers Infraconsult: “Binnen de Siers Groep hebben we veel ervaring met de aanleg van ondergrondse infrastructuur. Wij weten dat het nauwkeurig inmeten en vastleggen van waar kabels en leidingen liggen steeds belangrijker wordt, bijvoorbeeld om graafschade te voorkomen bij toekomstige werkzaamheden. Maar het huidige proces voor het inmeten aan de sleuf vergt veel stappen en is tijdrovend. Tijd die netbeheerders vaak niet hebben. Zo moet de aannemer wachten op de landmeter, die vervolgens aan de sleuf de data verzamelt en naar kantoor mailt. Daar worden de gegevens gecontroleerd, eventueel bijgewerkt en daarna pas in een revisieportaal gezet. Dat moet dus anders en vooral sneller en efficiënter."  

Niet alleen de hoeveelheid opdrachten voor bedrijven als Siers verandert, ook het soort opdrachten. “Wij krijgen als aannemer steeds vaker integrale projecten toebedeeld voor een stad of wijk, in plaats van losse opdrachten. Zo werken de drie grote netbeheerders via een Buurtaanpak, waarbij we het stroomnet buurt voor buurt onder handen nemen. Daarvoor zouden we eigenlijk steeds een landmeter beschikbaar moeten hebben, omdat we op verschillende plekken tegelijk werken. Ook is het belangrijk dat data snel en accuraat beschikbaar is, zodat de opdrachtgever op elk moment inzicht heeft in de situatie in het net,” legt Mechiel uit. “Ook dit vraagt om een andere aanpak. Daar hebben we de Esri businesspartner Net4s voor ingeschakeld.”

Dimitry Dekker is medeoprichter en Senior IT business architect bij Net4s: “Siers vroeg ons hoe we het inmeetproces met gebruik van GIS konden verbeteren en de data sneller kunnen ontsluiten. Wij zijn gespecialiseerd in geodata-projecten en hadden al redelijk wat software ontwikkeld op het ArcGIS-platform van Esri. Voor deze vraag keken we eerst naar welke tools er al gebruikt worden en wat de sterke en minder sterke kanten daarvan zijn. We hebben een oplossing bedacht die de sterke kanten behoudt en de minder sterke kanten niet heeft. Daarvoor moesten we wel een specifieke applicatie maken, maar we zijn niet helemaal bij nul begonnen. Zo gebruiken we dus het ArcGIS-platform, want daar zit alle benodigde technologie in en het biedt talloze mogelijkheden. Communicatie met de GPS, weergeven van de ondergrond, de mogelijkheden voor dashboards, enzovoorts. Daar maken we dankbaar gebruik van.” 

Het resultaat van de samenwerking is de applicatie BreadCrumb, die de partijen gezamenlijk op de markt brengen vanuit hun joint venture NetQIT. Dimitry: “In BreadCrumb komt een aantal belangrijke dingen samen. Wat niet mogelijk was in de standaard tools voor inmeten, kan nu wel: inmeten met 1 klik. De bediening is zo eenvoudig, dat iedereen ermee kan werken. Een andere belangrijke ontwikkeling is wat wij NLCS++ netbeheer noemen, een uitwisselformaat voor data waarmee alle betrokken partijen kunnen werken, zodat er geen informatieverlies plaatsvindt.”

NLCS++ Netbeheer is gebaseerd op NLCS, een breed geaccepteerde standaard in Nederland. Overheden zijn verplicht deze afsprakenset toe te passen. Dimitry: “Wij hebben daarop doorgebouwd door ook de attribuutinformatie die nodig is, maar nog miste in NLCS, mee te nemen én te standaardiseren.” Om beter te begrijpen waar NLCS++ Netbeheer uit voortkomt, legt Dimitry het uit: “Voor nieuwe aansluitingen is MijnAansluiting.nl aangewezen als tussenpersoon, ook wel broker genoemd. Via het, door MijnAansluiting ondersteunde, Digitaal Samenwerkingsplatform (DSP) wisselen aannemers en netbeheerders alle informatie over nieuwe aansluitingen uit. Op DSP kan elke netbeheerder samenwerken met elke aannemer en communiceren ze met elkaar met een standaardformaat. Voor aansluitingen is dat al geregeld, maar voor hoofdnetten nog niet." 

Dimitry vervolgt: “Voor hoofdnetten is het nu zo dat netbeheerders opdracht geven aan aannemers, waarbij ze onderling afspreken in welk formaat data wordt uitgewisseld. Tot voor kort gebruikte elke netbeheerder een eigen standaard, ieder met eigen benamingen, kleuren en laagindelingen in CAD. In opdracht van de drie grote netbeheerders werkte Net4s een standaard uit voor onder andere elektra, laag-, midden- en hoogspanning, gas lage- en hoge druk. MijnAansluiting is bezig met de voorbereiding van een portaal dat vergelijkbaar is met het DSP, genaamd DSP Hoofdnet. De drie netbeheerders stappen dit jaar over op deze uitwisselingsstandaard, NLCS++ Netbeheer. En dat betekent dat alle aannemers die voor deze partijen werken dat straks op een uniforme manier kunnen doen.”

Dit nieuwe standaarduitwisselformaat is een van de uitgangspunten voor BreadCrumb. Mechiel: "Een monteur of voorman kan met een tablet en GPS-toestel zelf eenvoudig de gelegde kabels en leidingen inmeten. In de applicatie staat een digitale opdracht en de ontwerptekening, die is door de werkvoorbereider op kantoor klaargezet en toegewezen aan de juiste monteur. Er staat precies wat er gemeten moet worden. Ook kunnen foto’s worden toegevoegd. Na het inmeten meldt de monteur de opdracht af, zodat de werkvoorbereider nog diezelfde dag de resultaten kan doorsturen naar de klant. En omdat er met een standaardformaat wordt gewerkt, kan de klant het dezelfde dag nog inlezen in GIS.” Een groot voordeel volgens Mechiel. “Als netbeheerder wil je continu zien wat er in je net gebeurt. Als er een storing is, wil je gelijk kunnen ingrijpen. Daarom stellen wij onze interne dashboarding beschikbaar aan de klant, om mee te kijken in de realtime revisie.”

Volgens Mechiel is dit een enorme stap vooruit. “De energietransitie vraagt de komende jaren een enorme inzet. En de mensen die het werk moeten uitvoeren, wil je zo goed mogelijk inzetten en niet onnodig belasten met registratieve taken. Inmiddels zijn al veel van onze ploegen in Nederland aan de slag met BreadCrumb. Met deze applicatie kun je op één dag uitvoeren, inmeten, doorsturen en inlezen in het GIS-systeem van de netbeheerder.” Hij vervolgt: “Daarnaast streven wij naar ‘first time right’. En dat lukt met BreadCrumb omdat je tijdens het inmeten visuele feedback krijgt over wat je aan het maken bent. Maak je een fout? Dan kun een stapje terug zetten, corrigeren en weer door. En een ander belangrijk voordeel is voor de omgeving, zoals omwonenden en omliggende bedrijven. Doordat de monteur niet op de landmeter hoeft te wachten en zelf kan inmeten, kan de sleuf sneller weer dicht. Burgers en bedrijven kunnen dan snel weer gebruikmaken van de stoep.”

Dimitry: “Bij een meting kun je alle eigenschappen van de objecten bekijken en bijvoorbeeld aangeven of een object in bedrijf is of niet. Voorheen betekende ‘buiten bedrijf’ iets anders bij verschillende netbeheerders. In NLCS++ Netbeheer is dat gelijkgetrokken. Wel zo duidelijk, voor iedereen. De ++ staat voor het toevoegen van attribuutdata. Voor een assetmanager is de aanlegdatum heel belangrijk, maar die konden we in het lagensysteem niet kwijt. Met deze nieuwe standaard kan dat wel. Samen werken we zo aan een toekomstbestendige en veiligere energie-infrastructuur in Nederland.”