Samen werken aan toekomstbestendige werklocaties

De waarde van GIS voor gebiedsontwikkeling. Daar kan SADC als innovatieve gebiedsontwikkelaar van toekomstbestendige bedrijventerreinen in de Metropoolregio Amsterdam goed over meepraten. Gebiedsontwikkeling brengt een complexe informatiestroom met zich mee.  Daarom heeft SADC in samenwerking met Movares GeoSolutions in 2024 een GIS-informatieportaal ontwikkeld.
Alle data worden op deze centrale plek verzameld en geordend, waardoor SADC efficiënter kan werken en sneller kan inspelen op veranderingen, én zo duurzame beslissingen kan nemen voor de ontwikkeling van werklocaties rondom Schiphol. Het portaal is inmiddels volledig operationeel, maar blijft voortdurend in ontwikkeling. Digitale fitheid en het gebruik van ArcGIS spelen hierbij een sleutelrol. 

SADC betitelt zichzelf als pionier van werklandschappen van de toekomst. De organisatie is opgericht in 1987 door vier gelijkwaardige aandeelhouders: gemeente Amsterdam, gemeente Haarlemmermeer, Provincie Noord-Holland en Schiphol Group. "Juist om voorbereid te zijn op de toekomst was een intern verandertraject op het gebied van digitalisering noodzakelijk om slimmer en efficiënter (samen) te werken. Vandaar dat we de digitale transformatie enkele jaren geleden stevig hebben ingezet", zegt Reinier Folkerts, projectmanager bij SADC. "Veel van onze data, die vaak ook geografisch zijn, waren gefragmenteerd opgeslagen, moeilijk vindbaar en beperkt bruikbaar. Zoals achterliggende tekeningen en kavelkaarten. Ook werkten we met excelbestanden, waarvan je amper wist of ze up-to-date waren."

Reinier vervolgt: "Om de data toegankelijker, sneller en beter beschikbaar te maken, hebben we Movares gevraagd om samen een digitale gereedschapskist te ontwikkelen voor het beter managen van data en projecten. Dit heeft onder meer geleid tot een veelzijdig GIS-portaal met applicaties die we op dagelijkse basis kunnen gebruiken. Het beslaat verschillende gebieden, zoals klantleads, bouw, duurzaamheid, ecologie, leefkwaliteit en mobiliteit. Mede aan de hand van gebruikersvragen en –input organiseren we zo stap voor stap een uitgebreid datawarenhuis. Informatie wordt gedeeld vanuit verschillende toegangsniveaus, StoryMaps, dashboards en visualisaties; afhankelijk van de doelgroep en de fase. Daarmee is en wordt het portaal niet alleen een interne tool maar ook een strategisch communicatiemiddel. Een groot pluspunt is dat we met ArcGIS vanuit een single source of truth werken. Doordat we eerder inzicht hebben in toekomstige ontwikkelingen en behoeften, kunnen we de gebiedsontwikkeling beter optimaliseren en zorgen we uiteindelijk voor zowel tevreden medewerkers als tevreden klanten."

De expertise in gebiedsontwikkeling van SADC en de knowhow van Movares over digitalisering van de fysieke leefomgeving komen samen tot uiting in het portaal. Jaap Poelwijk, projectleider bij Movares GeoSolutions: "Het is mooi dat we vanuit onze kerncompetenties een werkbaar resultaat hebben gecreëerd. We hebben het portaal ontwikkeld, maar ook onderdelen, zoals een multitool voor het beheren van klantgegevens en technische data. Vanuit Movares hebben we de integratie verzorgd van door externe partijen ontwikkelde dashboards voor de multitool. Ook hebben we samen met PosadMaxwan en Buiting Advies B.V. de Ecomonitor SADC ontwikkeld, waarmee we de impact van ecologische en duurzame maatregelen inzichtelijk maken. Daarnaast beheren we het ArcGIS Online-account waarin alle content wordt opgeslagen. Het GIS-informatieportaal biedt een overzicht van de belangrijkste indicatoren per gebied, ondersteund door geografische analyses. Door de naadloze integratie waarborgen we dat alle onderdelen efficiënt samenwerken binnen het portaal. Mijn collega Isabelle Breton werkte aan het GIS-design-development en optimaliseerde de gebruiksvriendelijkheid en visuele vormgeving." 

Jaap vervolgt: "Voor een soepel werkend portaal zorgen we niet alleen voor een goede inrichting van het platform, maar ook voor heldere dataprotocollen en samenwerkingsafspraken. Python-scripts en FME automatiseren de gegevensverwerking, zodat de data altijd actueel en consistent is. Zo kan SADC steeds met betrouwbare, up-to-date informatie werken, zonder versnippering. De 'GIS-factor' is hierbij onontbeerlijk. Zo brengen we binnen het portaal en de bijbehorende onderdelen verschillende GIS-domeinen samen en zetten we verschillende ArcGIS-onderdelen in, waaronder Experience Builder, dashboards, Survey123 en ArcGIS Hub." 

Reinier vult aan: "GIS fungeert bij SADC als een brug tussen techniek, inhoud en organisatie. Niet alleen als kaartentool, maar als platform waar informatie samenkomt en gedeeld wordt. GIS is de gemeenschappelijke taal tussen disciplines, zoals ontwikkeling, beheer en externe partners. Kaarten, dashboards en 3D-modellen maken abstracte vraagstukken concreet. Het informatieportaal is het scharnierpunt voor kennisdeling. Het ondersteunt interne gebruikers in hun dagelijkse werk, samenwerking tussen disciplines en project en levert consistente en herbruikbare informatie. Voor externe stakeholders, waaronder gemeenten, marktpartijen en kennispartners, biedt het portaal transparantie over plannen, ontwikkelingen en ambities, en een gedeeld referentiekader voor gesprekken. Dit alles stelt wel duidelijke eisen aan de GIS-organisatie, waaronder focus op standaardisatie, duidelijke keuzes wat wel en niet wordt gefaciliteerd en aandacht voor datakwaliteit en eigenaarschap."

Reinier geeft aan dat een dergelijke digitale transformatie niet in een dag is gerealiseerd. "Het vraagt om een lange adem en draagvlak. Vooruitgang vereist nu eenmaal goede en brede samenwerking, en interdisciplinair denken. Je wilt betrokken afdelingen, medewerkers en stakeholders meekrijgen. Hen informeren en zorgen dat iedereen in staat is om optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden. Voor medewerkers hebben we onder andere informatieve workshops georganiseerd. Maar hen betrokken houden vraagt om blijvende aandacht. Juist 'alleen nog even de mensen meekrijgen' is het meest complexe én belangrijkste onderdeel. Kort terugblikkend op de afgelopen jaren beschouw ik digitalisering bij SADC vooral als een veranderproces; geen technisch project. Met alleen een goede tool ben je er niet. Adoptie, relevantie en timing zijn bepalend. Digitale fitheid gaat dan ook verder dan technische vaardigheden. Het betekent voor SADC dat digitalisering een natuurlijk onderdeel is van hoe we werken, besluiten nemen en samenwerken."