TenneT gebruikt kaarten als kompas in de energietransitie

Door de razendsnelle elektrificatie van Nederland is het elektriciteitsnet tijdens piekmomenten vol. Naast het net slimmer benutten, is uitbreiding van het net noodzakelijk. Samen met regionale netbeheerders, provincies en gemeenten bouwt TenneT daarom aan een elektriciteitsnet dat klaar is voor de toekomst. Deze projecten staan beschreven in de investeringsplannen, die tweejaarlijks worden gepubliceerd.   

Door het investeringsplan letterlijk 'op een kaart' te zetten, maakt TenneT complexe informatie toegankelijk voor een breed publiek. Op deze manier kunnen omwonenden, grondeigenaren en andere belanghebbenden de plannen en projecten op de voet volgen. Maar het kan nog toegankelijker. Als proof of concept is de applicatie TenneT to go! ontwikkeld. Door het combineren van een interactieve app en ArcGIS StoryMaps wordt complexe informatie op een aantrekkelijke en begrijpelijke manier aangeboden.

“De energietransitie raakt ons allemaal", zegt Tim Lemmerlijn. Als GIS-specialist bij TenneT ondersteunt hij onder andere planologen met de inzet van GIS. Ook maakt hij complexe projecten inzichtelijk voor een breed publiek. Projecten die bijdragen aan het oplossen van netcongestie en de sociale en economische gevolgen die dat met zich meebrengt. “Denk aan bedrijven die geen aansluiting krijgen en daardoor niet kunnen starten of uitbreiden, nieuwe zonne- en windparken waarvoor geen teruglevercontract kan worden afgesloten en huishoudens met zonnepanelen die worden afgeschakeld omdat het net vol is. De impact is enorm.”

TenneT kan dit probleem niet alleen oplossen. Het elektriciteitsnet is als een wegennet. Waar TenneT de snelwegen beheert, dragen andere partijen zorg voor de provinciale- en lokale wegen. TenneT beheert ook de op- en afritten van de snelwegen, en juist daar staat file door de sterke toename in de lokale vraag naar- en aanbod van energie. “Omdat elektriciteit de weg van de minste weerstand zoekt, omzeilt het ons hoogspanningsnetwerk en volgt het de provinciale hoogspanningslijnen. Dat lossen we op door het elektriciteitsnet in kleinere deelnetten op te knippen. Daarvoor bouwen we nieuwe hoogspanningsstations en -verbindingen en verzwaren we kabels op bestaande verbindingen.”

Op dit moment zijn er nog negen deelnetten. In 2035 moeten dat er ongeveer 50 zijn. De plannen voor de komende vijftien  jaar worden vastgelegd in een investeringsplan, dat eens in de twee jaar wordt geactualiseerd. Tot voor kort waren vooral politici, zakelijke klanten en journalisten geïnteresseerd in die informatie. Inmiddels willen ook burgers, grondeigenaren en andere belanghebbenden weten wat de plannen van TenneT zijn. “Dat was de aanleiding om het investeringsplan letterlijk op de kaart te zetten", aldus Tim, “want op een taai rapport zit die doelgroep niet te wachten.”

Als onderdeel van de opleiding Esri GIS Professional Programma ontwikkelde Tim de applicatie TenneT to go!, een proof of concept met een interactieve kaart die het investeringsplan toegankelijk en begrijpelijk maakt. Op de interactieve kaart staan alle projecten uit het investeringsplan weergegeven. Herkenbare iconen geven het type project aan, zoals een steeksleutel voor de vervanging van een hoogspanningsstation. Kleuren duiden de status van het project, waarbij groen staat voor de realisatiefase.

Met een klik op de kaart vindt de eindgebruiker informatie over voorgenomen projecten op een specifieke locatie. “Zo vinden stakeholders eenvoudig de projecten die voor hen interessant zijn”, aldus Tim. Wie meer wil weten, kan de details per project raadplegen, zoals de exacte werkzaamheden en de verwachte ingebruikname.

Daarnaast biedt de applicatie de mogelijkheid om te filteren op deelgebied, zoals Flevoland, Gelderland en Utrecht. “Dat is van belang omdat projecten binnen hetzelfde deelgebied meer met elkaar verweven zijn”, legt Tim uit. “Bovendien hebben mensen vaak meer aandacht voor projecten in hun directe omgeving.”

Met één applicatie kan TenneT diverse doelgroepen bedienen, dankzij weergaven die zich aanpassen aan de gebruiker. Dat geldt voor de informatie op de kaart, maar ook de inhoud van de StoryMaps. “Met ArcGIS StoryMaps breiden we de interactieve kaart uit met achtergrondinformatie uit het investeringsplan. Geen 200 pagina’s tellend document, maar compacte, verhalende teksten en media die aansluiten bij de informatiebehoefte.”

Naast het investeringsplan biedt TenneT ook een inkijk in de langetermijnvisie via een interactieve kaart op haar website. Deze Target Grid-kaart schetst de ontwikkeling van het elektriciteitsnet tot 2045, met voldoende capaciteit om de energietransitie en de verdere groei van Nederland mogelijk te maken.

“Dat doen we door samen te werken met onze partners en belanghebbenden te betrekken, met één gezamenlijk doel: Nederland aan”, aldus Tim.

Zelf de plannen inzien?